| Somali links |
| Islamic Links |
| Qaamuus.net |
| Xornimo.com |
| Addacwah.com |
| Halgan.net |
| Aflax.net |
| Altaqwaa.com |
| Boqolsoon |
| Khalid Mosque |
| Islamonline |
| Learn about Isl. |
| Hanuun |
| Risaala |
| Quran |
| Waano.net |
| Masjid Abubakar |
ANAGA IYO XABASHI
TAARIIKHDA
DAHSOON EE SOOMAALIDA & XABASHIDA
TAARIIKHDA
CASRIGA AH JAMHUURIYADDA ..............
SOOMAALIYA
IYO ITOOBIYA 1960 - 1997 -W/Q:Abu-cabdishakuur
Taxanaha Halganka S/galbeed Waxaa Diyaariyey Mujaahidiinta S/galbeed
QABSASHADII
1-AAD EE XABASHIDU QABSATAY S/GALBEED
Dagaallada
dhexamarayey Xabashida iyo shacabka S/galbeed oo ay hoggaaminaysay Imaaraddisii
Islaamiga ahayd ee Harar waxay ahaayeen kuwo guushu ay tahay kala rog-rogasho
inta badana ay raacaysay Muslimaiinta ilaa ay ka timaaddo faragalintii
xoogagga reer Yurub oo ay matalayeen Bortaqiiska iyo Talyaaniga. Sii
akhri
QABSASHADII
INGIRIISKA EE S/GALBEED
Shirkii Berlin(Jarmalka) sannadkii (1884-1885) ee lagu qaybsanayey dhaxalkii dawladdii (Khilaafadii) Islaamka ee sii taag daraanaysay siiba qaaradda Afrika. S/galbeed waxay gacanta u gashay gumaysigii Ingiriiska oo waddanka ku soo galay heshiis ilaalin ah oo uu la galay odayaasha S/galbeed sanadkii 1886 iyo 1888 taasoo (haysigaas ) socotay illaa iyo 1954-kii markii....Sii akhri
QABSASHADII
2-AAD EE XABASHIDA
Sannadkii 1948-kii
Ingiriisku wuxuu Xabashida ku wareejiyay waddanka S/galbeed, isagoo abaal
gud uga dhigaya:
1- Doorkii ay Xabashidu ka qaadatay la dagaalankii kacdoonkii Mahdiga
ee Suudaan oo ay Ingiriiska gacan ku siisay sidii looga takhallusi lahaa
kacaankaas.
2- Ballan qaadkii ay balan qaaday inay Muslimiinta deriska la ah ku qasbi
doonto inay...... Sii
akhri
DHAQ-DHAQAAQYADII
JIHAADIGA & GOBONIMADOON EE S/GALBEED
1-
Jihaadkii Sayid Maxamed C/lle Xasan (1900-1921) oo mar kaliya la wada
dagaallamayey gumaystayaashii qaybsaday ummadda Soomaaliyeed ee xabashidu
horgalka u ahayd. Sayidku wuxuu dhigay wacdaro lagu xasuusto guud ahaanba
shacabka Soomaaliyeed isagoo noqday ninkii ugu horreeyay ee Afrikada madow
lagula dagaalamo .. Sii
akhri
MALYUUN
QAXOOTI AH OO SOO GALAY SOOMAALIYA
Si ay ugu baxsadaan gumaad kaga imaan lahaa nidaamkii ku caan baxay arxan darada ee kaligii taliyihii Mingiste waxay dadka S/galbeed u soo jabeen dhanka walaalahoodii Soomaaliyeed waxana lagu soo dhaweeyay xeryo Qaxooti oo laga furay waqooyiga iyo koonfurta Soomaaliya oo gaadhay ilaa 21-xero oo ku kala baahsanaa....Sii akhri
DHAQ-DHAQAAQYADII
CULIMADA S/GALBEED EE XERYIHII QAXOOTIGA
Runtii ma ahayn wax sahlan gudashada waajibaadka horyiilay ducaadaas oo ku dhex noolaa xukuumad aad xaasaasiyad uga qabta wixii dhaq-dhaqaaq siyaasadeed ah. Iyadoo ay taasi jirtay hadana waxay ku talaabsadeen mudadii ay dhisnaayeen xeryihii qaxootigu howlo waa weyn oo ay ka mid ahaayeen...... Sii akhri
DIB
U SOO NOQOSHADII QAXOOTIGA
13 sano oo ay qaxootigaasi
la noolaayeen walaalahooda soomaaliyeed kadib waxaa Jamhuuriyadda Soomaaliya
ka dhacay dagaalladii sokeeye ee bur-buriyay wax walba aakhirkiina sababay
in xukunka laga tuuro dawladdii Siyaad Bare. Dagaalkaas oo qaatay qaab
qabyaaladeed waxaa dadkii S/galbeed qasab ku noqotay in ay dib ugu noqdaan
hoygoodii. Dadku waxay guryahoodii ku soo laabteen iyagoo aad u dhibaataysan
markii......Sii
akhri
Waa jabhad ku abtirsata qowmiyada Tigreega ee degta waqooyiga shishe ee Itoobiya. Qowmiyadaasoo aan tirsigeedu ka badnayn 3 milyan. Jabhaddaasi waxay ku caan baxday nacaybka ay u qabto diinta Islaamka iyo dadkeeda, waxayna haysataa ORTHODOX-ka oo ah mad-habta ay haystaan SEERBIYIINTA gowracay Muslimiinta....... Sii akhri
Kadib markii la eryay kaligii taliyihii Mingiste ee ay jabhadaha Tigreegu (TPLF) qabsatay xukunka Itoobiya bishii May 1991-kii waxay qowmiyadahii ku hoos dulmanaa nidaamyadii hore ee Itoobiya soo xukumi jiray ugu baaqday cadaalad iyo Dimoqraadiyad taasoo ay ku heleen kalsooni farabadan ilaa ay arintu gaadhay...... Sii akhri
Maalinba maalinta ka danbaysa waxaa soo kordhayey awoodda iyo taageerada
uu ururka Itixaadka S/galbeed ku dhex yeelanayay shacabkiisa taasoo aan
farax galinin Tigreega oo ay waliba weheliso daba ka riixa kaga imaanayey
masiixiyadda caalamiga ah oo ururka u arkeysay inuu caqabad ku yahay danaha
ay..... Sii
akhri
MARXALADIHII
UU SOO MARAY JIHAADKA KA SOCONAYA S/GALBEED
(B)- Isku daygii Dabar goynta Mujaahidiinta [11/08/92-dhamaadkii sanadkaas]
Tigreegu waxay ugu horrayntiiba ku khaldameen qiimaynta ay saareen dagaalka ay la gali doonaan Mujaahidiinta S/galbeed iyagoo ka qiyaas qaadanaya dagaaladii ay horey ugu soo guulaysteen ee ay la galeen qowmiyadaha kale. Dagaalkaas tigreegu waxey....... Sii akhri
(t)
Isku daygii iska horkeenka shacabka iyo mujaahidiinta [01/01/93-----Okt.1993-kii]
kadib markii cadawgu u ku guul daraystay inuu xoog ku maquuniyo Mujaahidiinta wuxuu uga wareegay talo siyaasadeed oo uu islahaa wax bay kaaga qaban doontaa daminta dabka uu shiday. Wuxuu abaabulay doorashooyin lagu samaynayo ismaamul gobolleed taasoo....... Sii akhri
(j)
Ololihii Dagaalka Eee Balladhnaa [April 1994--------Feb/95 ]
Wixii ka danbeeyay dagaalladii 1992-kii cadawgu wuxuu yaqiinsaday in arrintu ka culustahay sidii uu malaynayey, loona baahanyahay in la sameeyo daraaso dheer, sahammo fara badan iyo diyaar garow weyn si loo wajaho khatar ay u arkayeen inay kaga soo fool leedahay dhanka Mujaahidiinta S/galbeed cadawgu wuxuu qaylo dhaan iyo kaalmaba........ Sii akhri
(x)
Marxaladihii xabbad joojinta (hudnadii) [ Feb. 1995------23/10/95-kii
]
kadib markii cadogu ku guul daraystay dagaaladii isla markaana ay soo gaadhay khasaarooyin waaweyn iyo bur-bur ciidan ayaa wuxuu qal qaaliyay wax garadka S/galbeed isagoo ka codsaday inay abuuraan jawi wada hadal oo ay wax ka qabtaan amaan darada ka jirta waddanka dhamaadkii Janaayo 1995-kii ayaa shir weyne waxuu......... Sii akhri
(kh)
Dagaaladii oo mar kale soo cusboonaaday [23/10/95----imminka ]
muddadii 8-da bilood ahayd ee ay jirtay xabad joojintu waxay mujaahidiintu uga faa'iidaysteen inay qaateen tababaro adag oo noocyo kala duwan leh iyo diyaar garow aad u sareeya. Markii xabad joojintaasi bur-burtay...... Sii akhri
(d)-Marxaladdihii
deris kula galgalashada
sida caadada u noqotay xukuumadihii xukunka Itoobiya isaga danbeeyey kuwaasoo mar kasta oo uu xanuujiyo kacdoonka shacabka S/galbeed u ekaysiin jiray in mushkiladdu tahay mid u dhaxeysa dalal daris ah, uguna soo qaadi jirtay weerarro aan geedna loogu soo gabbanin ayaa....... Sii akhri
Runtii waa arrin la
is weydiin karo waa maxay illaa iyo hadda natiijooyinka la taaban karo
amaba faa'iidada leh ee kasoo baxay jihaadka hadda ka socda S/galbeed?
kahor intaynaan ka jawaabin su'aashaas waxaa mudan in la ogaado in dagaalku
sidiisaba..........Sii
akhri
1. tiro badan oo shuhaddo ah.
2. kumanyaal agoontoowday
3. boqollaal haween ah oo waayey ragoodii (Araamilo), walaalahood iyo
wiilashoodii.
4. Boqollaal qof oo laga eryay degaannadoodii iyo guryahoodii.
5. Boqollaal la dhacay hantidoodii iyadoonay jirin wax sabab oo loogu
mar-marsooday.
6. Boqollaal meel ay jaan iyo cidhib dhigeen aan illaa iyo imminka war
loo hayn oo ay ugu danbaysay in Tigreegu qabteen.
7. Boqollaal jidh-dil, rarasho, xadhig, farxumayn iyo ciqaab nooc walba
leh loo gaystay......... Sii
akhri
DADAALKII
AY MUJAAHIDIINTU U GALEEN MIDAYNTA HALGANKA SHACABKA S/GALBEED
Ugu horrayn
waxaa mudan in la ogaado in midnimadu ay tahay waajib diini ah oo faranyahay
qofkasta oo Muslim ah. Waxaa kale oo ay Mujaahidiinta S/galbeed aaminsan
yihiin in midnimo la'aanteed aanay jirin....Sii
akhri
Ku
Dhawaaqidii
MIDAWGA JABHADDA XORAYNTA S/GALBEED
Mujaahidiinta S/galbeed
marna kamayna daalin inay ugu yeedhayaan jabhadaha ku hawlan halganka
S/galbeed inay midoobaan iyagoo dareensan sida ay midnimadu u tahay waajib
ay diintu farayso dadka Muslimiinta...
(Sii akhri)
